Niet voor de poes
De versie van Mewgenics die we vandaag spelen, is niet hetzelfde als destijds. Na verschillende prototypes zijn McMillen en mede-Legend of Bum-bo-maker Tyler Glaiel ongeveer zes jaar geleden uitgekomen op het idee om er een tactische RPG van te maken, in de trant van Final Fantasy Tactics en XCOM. Maar dit is er niet zomaar eentje. Zoals de titel al verraadt, draait Mewgenics om het genetisch manipuleren en selectief fokken van katten om de ultieme vechters te kweken voor een fantasierijk avontuur. Het is een gewaagde keuze, gezien de duistere geschiedenis van eugenetica en hoe dit onder meer de nazi-ideologie voedde. McMillen staat bekend om met zijn games de grenzen op te zoeken, maar met Mewgenics heeft hij zichzelf overtroffen.
Dat blijkt wel wanneer je beseft dat de katten in Mewgenics allerlei aandoeningen en eigenschappen kunnen krijgen die normaal niet bij katten voorkomen, zoals dyslexie of autisme. Dit brengt bepaalde uitdagingen met zich mee, maar ook unieke voordelen. Een kattenmagiër op het spectrum is bijvoorbeeld niet het sterkst, maar kan weer uitblinken in het uitspreken van de toverspreuken waarmee hij is geboren. Als iemand op het spectrum moet ik zeggen dat ik hier goed om kan lachen en het eigenlijk wel verfrissend vind om het eens op een nuttige manier terug te zien in een game. Maar het zou me niets verbazen als bij anderen de kattenharen hier straks van overeind gaan staan.
Fok off
Zodra je je viertal überkatten hebt geperfectioneerd, stuur je ze de wijde wereld in. Je begint in de steegjes achter het huis waar je met je katten woont, maar al snel beland je in riolen, woestijnen en andere knotsgekke locaties die ik niet zal verklappen. De turn-based gevechten vinden plaats op een grid, waar je andere katten, honden, vogels, haaien en zelfs dino’s in allerlei soorten en maten te lijf gaat. Hoe verder je komt, hoe sterker je katten worden en hoe waardevoller ze zijn voor de fok van nieuwe onfortuinlijke schepsels. De variatie is overigens om van te miauwen, met ruim 900 voorwerpen en 1200 vaardigheden om je katten mee uit te rusten. Wat diepgang betreft overtreft Mewgenics misschien wel The Binding of Isaac, en dat is nog vóór de zeker vijf jaar aan geplande updates en uitbreidingen.
De game is opgedeeld in drie aktes, elk bestaande uit drie hoofdstukken met vertakkende paden. Een run eindigt als je bezwijkt of het eind van een van deze aktes bereikt. Daarna keer je terug naar huis om nieuwe katten te fokken en ze klassieke RPG-rollen zoals Fighter, Druid, Cleric of Thief toe te wijzen. Na een avontuur zijn je katten oud en moe, en is het dus tijd voor een nieuwe generatie. Dit alles speelt zich af in een huis dat je naar smaak kunt inrichten, wat weer invloed heeft op de onderlinge verhoudingen tussen je katten. Hoewel dit een leuk element is, had het wat gestroomlijnder gemogen. Tussen de runs door ben je namelijk best lang bezig in je huis om het uiterste uit je kittens te halen, terwijl ik vaak juist snel weer verder wil. Vergeleken met The Binding of Isaac, waar je na een game over direct opnieuw kunt beginnen, haalt het hier flink wat vaart uit de speelsessies.
Uit op kattenkwaad
Dit mag de pret echter niet drukken. Op moment van schrijven zit ik tot over m’n oren in de pittige derde akte, dus is het cruciaal om de juiste katten te combineren en ze met goede items uit te rusten. Dankzij de enorme variatie is geen enkele run hetzelfde. De makers claimen zelfs dat je ruim 250 uur nodig hebt om alles te zien wat het spel momenteel te bieden heeft. Sterker nog: tijdens de reviewperiode zat ik met collega’s van over de hele wereld in een Discord server waar we katten en ervaringen deelden, en hier kwamen regelmatig combinaties voorbij die zelfs de ontwikkelaars nog nooit hadden gezien. Mewgenics is echt zo’n game die blijft verrassen en telkens wanneer je denkt dat het niet gekker kan, duikt er weer iets gestoords op. Op een gegeven moment had ik zelfs een aap in m’n team. Als die niet uit is op kattenkwaad ...
Mijn grootste heikel punt bij Mewgenics is de visuele presentatie. Los van Edmunds klassieke stijl, die je ligt of niet, vind ik de game in het begin nogal grauw en donker ogen. Dit trekt wel recht zodra je nieuwe gebieden ontgrendelt, maar tegen die tijd zit je al flink wat uren in het spel. Daarnaast is niet alles even goed af te lezen. Een kat verdwijnt bijvoorbeeld nog weleens achter een rots, wat hem lastig maakt om te selecteren. Hoewel er een knop is om het speelveld te reduceren tot een minimale weergave, biedt dit niet altijd de gewenste uitkomst. En met een Necromancer in je team worden de interfaceknoppen zwart, waardoor de zwarte tekst onleesbaar wordt.
Kat in ’t bakkie
Gelukkig hebben we hier te maken met een ontwikkel-duo dat overal bovenop zit en goed luistert naar de community. Tijdens het reviewen verschenen soms wel drie patches per dag met verbeteringen gebaseerd op feedback van pers, en dat zal ongetwijfeld doorgaan wanneer het grote publiek met Mewgenics aan de slag gaat. En als zulke kleine oneffenheden het grootste punt van kritiek zijn, zegt dat genoeg over de kwaliteit van de rest.
We zitten momenteel in een soort gouden eeuw voor tactische RPG's. Een paar maanden geleden kregen we al een fantastische remake van Final Fantasy Tactics voorgeschoteld, en 2026 lijkt dat nog eens dunnetjes over te doen. Met games als Fire Emblem: Fortune’s Weave en Star Wars: Zero Company in het verschiet hebben we veel moois om naar uit te kijken, maar zo vroeg in het jaar zet Mewgenics meteen de toon. Dit is niet alleen een ijzersterke tacticsgame, het is er een die vrijwel oneindig speelplezier biedt en nog jarenlang ondersteund zal worden door z'n makers. En daar zet ik graag m'n klauwen in.
Conclusie
Dertien jaar wachten op een game is niet niks, maar Mewgenics was het wachten waard. Edmund McMillen en Tyler Glaiel hebben hun meest complexe en gewaagde game tot nu toe afgeleverd: een tacticsgame die even diepgaand als gestoord is. Met z’n genetische geknutsel balanceert de game op het randje van goede smaak, maar het werkt zo goed als spelmechaniek dat ik dat maar al te graag door de kattenvingers zie. Mewgenics is een riskant meesterwerk dat alleen deze makers konden maken.
