11 versies van 6 games
Toy Story: Retro Roundup! bevat elf versies van zes spellen, waaronder verschillende console- en handhelduitgaven van Toy Story en Toy Story 2, Buzz Lightyear of Star Command, Toy Story Racer en zelfs A Bug’s Life. Als iemand die met een aantal van deze titels is opgegroeid, was ik benieuwd hoe goed ze de tand des tijds hebben doorstaan. Het antwoord is behoorlijk wisselvallig. Sommige games blijven verrassend leuk, terwijl andere vooral interessant zijn om te zien hoe er destijds met allerlei hardwarebeperkingen werd omgegaan. Niet iedere versie is even interessant om zelf uitgebreid te spelen, maar juist die variatie maakt het geheel boeiend.
Zo kun je onder meer het originele Toy Story uit 1995 spelen in zijn Super Nintendo- en Sega Mega Drive-versie, maar ook ontdekken hoe dezelfde ervaring eruitzag op de Game Boy. Hetzelfde geldt voor de andere titels, waarbij de verschillen tussen de beschikbare versies soms behoorlijk groot zijn. Dat is dezer dagen bijna ondenkbaar (het aanbod licentiegames is tevens ook sterk gedaald). Je krijgt hier dus een inkijkje in een periode waarin ontwikkelaars niet simpelweg één game op iedere console uitbrachten, maar regelmatig compleet verschillende ervaringen moesten creëren. Een opvallende toevoeging is A Bug’s Life, dat op het eerste gezicht wat vreemd tussen al die Toy Story-games staat. Wie in de historische extra’s duikt, ontdekt echter waarom deze game deel uitmaakt van deze tijdscapsule. De ontwikkeling ervan speelde immers een rol in de ervaring die Traveller’s Tales opdeed met 3D-games voor consoles. Niet zomaar een willekeurige extra dus.
Toy Story was indrukwekkend voor zijn tijd
Het originele Toy Story uit 1995 blijft een interessante titel om opnieuw te bekijken. De game volgt Woody door verschillende locaties uit de eerste film en combineert traditionele 2D-platformactie met enkele opvallende uitstapjes. Vrijwel elk level introduceerde een compleet nieuw genre of spelmechaniek. Zo is er een level waarin je een RC-speelgoedwagen moest besturen en zelfs eentje waarin je vanuit een first-person perspectief speelt.
Vooral de visuele aanpak was destijds indrukwekkend. Het was om meerdere reden een technisch en creatief hoogstandje. De vooraf gerenderde 3D-graphics gaven de game een uitstraling die aansloot bij de computeranimatie van de film, terwijl de ontwikkelaars tegelijkertijd moesten werken binnen de 2D-beperkingen van de consoles uit het 16-bit tijdperk. De Super Nintendo- en Mega Drive-versies verschillen op bepaalde vlakken van elkaar, waardoor het interessant blijft om ze hier naast elkaar te leggen.
Toch betekent ‘indrukwekkend voor zijn tijd’ niet automatisch dat de game vandaag nog even plezierig speelt. Zo vond ik de besturing behoorlijk frustrerend. De eveneens inbegrepen Game Boy-versie heeft het nog moeilijker om de charme van het origineel te evenaren. Het is vooral inbegrepen voor wie wil zien hoe zo’n adaptatie naar een handheld werd vertaald. Ik waardeer met name wat de game destijds probeerde te bereiken. Als je echter op zoek bent naar een platformer die je vandaag met meer plezier van begin tot einde speelt, zijn er binnen deze collectie betere keuzes.
Toy Story 2: Buzz Lightyear to the Rescue! is de betere keuze
De PlayStation-versie van Toy Story 2: Buzz Lightyear to the Rescue! (1999) bijvoorbeeld. Waar de eerste game nog voornamelijk rond Woody en tweedimensionale platformactie draait, krijg je hier een volwaardige 3D-collectathon platformer met Buzz Lightyear als hoofdpersonage. De levels brachten locaties uit de film perfect tot leven, maar wel vanuit het perspectief van een stuk speelgoed. Geen lineaire levels waarin je simpelweg van A naar B moest rennen, maar meer open omgevingen met verschillende doelen om ze interessant te houden. Ik heb fijne nostalgische herinneringen aan deze game, dus wellicht speelt dat ook een rol, maar van alle games in deze Retro Roundup vond ik deze nog steeds het leukste.
Natuurlijk is ook deze game niet vrij van ouderdomskwaaltjes. De camera kan bijzonder onhandig zijn en ook de besturing mist soms de responsiviteit die we tegenwoordig gewend zijn. Beide kunnen behoorlijk op de zenuwen werken. Toch wegen die frustraties niet op tegen de charme. Toy Story 2: Buzz Lightyear to the Rescue! blijft voor mij een van de sterkste licentiegames uit die periode en is een uitstekende reden om deze collectie in huis te halen.
Toy Story Racer zorgt voor afwisseling
Toy Story Racer (2001) is de afsluiter van de Toy Story-reeks van Traveller’s Tales uit de periode die door deze game gedocumenteerd wordt. Deze PlayStation-game gooit het over een andere boeg en laat personages tegen elkaar racen op parcours die geïnspireerd zijn op locaties uit de films. De opzet deed denken aan andere kartracers uit die tijd, maar Toy Story Racer had voldoende eigen ideeën om interessant te blijven. Een leuke afwisseling binnen een collectie die grotendeels uit platformgames bestaat.
Ook hier is de Game Boy Color-versie inbegrepen. Die is beperkter qua presentatie en inhoud, maar biedt wederom een interessant voorbeeld van hoe hetzelfde concept werd aangepast aan een veel minder krachtige handheld. Dat komt op je groot OLED-scherm misschien minder goed uit de verf, maar Toy Story Racer was een technisch wonder op de Game Boy Color. Vooral omdat de makers een quasi-3D race-ervaring voor elkaar kregen die destijds als een van de absolute grafische hoogtepunten op dat platform werd gezien. De PlayStation-versie genoot mijn voorkeur, maar ik begrijp de historische waarde hiervan als geen ander.
Buzz Lightyear of Star Command & A Bug’s Life
De handheldversies van de verschillende spellen zijn het duidelijkste voorbeeld dat niet iedere game de tand des tijds even goed heeft doorstaan. Vooral de beperkte besturing en ruwe presentatie maken het moeilijk om sommige van die versies te blijven spelen. Terwijl ook de consolegames in de collectie te kampen hebben met onhandige camera’s en gameplay-elementen die anno 2026 niet meer zo prettig zijn.
Dat geldt zeker voor A Bug’s Life op de PlayStation (1999). Deze vreemde eend in de bijt heeft alle typische eigenaardigheden van een 3D-platformer uit de jaren negentig, met een camera die je soms meer tegenwerkt dan helpt. Tegelijk is het een interessante titel om opnieuw te ontdekken, juist omdat het een minder besproken en ietwat vergeten Pixar-titel is. De inbegrepen Game Boy-versie speelt als een basic 2D side-scrolling platformer en kon ik hooguit een tiental minuten volhouden.
Ook de PlayStation-versie van Buzz Lightyear of Star Command (uit 2000, maar eind 2023 ook digitaal uitgebracht voor PS4/PS5) zal niet iedereen aanspreken. Het is een andere ervaring dan de meer traditionele platformgames in het pakket, maar daardoor loont het de moeite om de game een kans te geven. Zeker als je de game, net als ik nog, nooit hebt gespeeld. Gebaseerd op de gelijknamige animatieserie bestaat de gameplay uit een unieke mix van racen en vechten. Elk level is namelijk een race tegen de klok waarin je met Buzz over een lineair parcours moet sprinten om de vijand in te halen. Zodra je het einde bereikt, verandert de game in een arenagevecht waarin je de tegenstander definitief moet uitschakelen. De cartooneske graphics vangen de sfeer van de animatieserie perfect. Een minder bekende game die vandaag de dag nog steeds erg vermakelijk is.
De Game Boy Color-versie is een heel ander beestje. De oorspronkelijke ontwikkelaars verdienen alle lof voor hun poging om de hectische gameplay van de consolegame te vertalen naar een top-down shooter op een 8-bit apparaat. Leuk voor de nostalgie in een retropakket, maar het mist de verfijning van zijn consolebroer.
Moderne hulpmiddelen maken het verschil
Het behouden van games betekent niet dat je de speler dwingt om alle frustraties te verwerken die dertig jaar geleden als normaal werden beschouwd. Digital Eclipse begrijpt dat als geen ander en reikt de speler voldoende hulpmiddelen en moderne kwaliteitsverbeteringen aan om alles toegankelijker te maken. Zo kun je op ieder gewenst moment een savegame aanmaken en later verdergaan waar je gebleven was. De terugspoelfunctie laat je fouten ongedaan maken en daarnaast zijn er cheatcodes waarmee je dingen als oneindige levens, onkwetsbaarheid en het ontgrendelen van levels of personages mogelijk maakt.
Een bijzonder leuke toevoeging is de oefenmodus met Rex. Je kijkt naar een perfecte walkthrough van een level en kunt op elk moment zelf de controle overnemen om dat specifieke stukje zelf te proberen. Voor retropuristen zijn dit misschien hulpmiddelen die afbreuk doen aan de oorspronkelijke uitdaging, maar dit hoeft natuurlijk niet gebruikt te worden. Dit zijn optionele hulpmiddelen zodat elke speler kan kiezen hoeveel van de oorspronkelijke ervaring hij of zij wil behouden. Ook de mogelijkheid om de besturing aan te passen en verschillende beeldweergaven en visuele filters te kiezen, maakt de ervaring flexibeler. Zo is er een filter die het uiterlijk van een oude beeldbuis-tv simuleert, maar je kunt de games net zo goed in een moderne en scherpe resolutie spelen.
Een digitaal museum
Een belangrijk element van de collectie ligt buiten de spellen zelf. Digital Eclipse heeft om hen heen een selectie van historisch materiaal, interviews en documenten opgebouwd die helpen contextualiseren hoe deze projecten zijn ontwikkeld. Dit omvat interviews met ontwikkelaars, concepttekeningen, ontwerpdocumenten, digitale handleidingen en ander archiefmateriaal dat inzicht geeft in de ontwikkeling van de verschillende titels. Ze bieden een blik achter de schermen bij de mensen die destijds aan deze games hebben gewerkt en welke uitdagingen erbij kwamen kijken.
Tot slot is er een muziekspeler waarin je de soundtracks van de inbegrepen games kunt beluisteren. Het is niet meteen een functie die je vaak zult gebruiken, maar het past goed bij het idee om alle onderdelen van deze gamegeschiedenis op één plek samen te brengen. Voor degenen die niet alleen graag spelen, maar ook begrijpen waar deze spellen vandaan komen, zal het waarschijnlijk een van de meest waardevolle onderdelen van het pakket zijn. Digital Eclipse bewaart niet uitsluitend de games, maar ook een deel van de context waarin ze zijn ontstaan.
Het dubbelpakket is de beste keuze
Wie overweegt om Toy Story: Retro Roundup! in huis te halen, moet ook even stilstaan bij de aankoopprijs. De collectie is afzonderlijk verkrijgbaar voor €29.99, maar er bestaat ook een dubbelpakket met Toy Story 3: Complete Edition voor om en bij de veertig euro. Dat is vooral interessant omdat beide games elkaar goed aanvullen. Wie beide games wil ontdekken, haalt met het dubbelpakket (PS4 | PS5 | Switch | Switch 2) dan ook meer uit zijn aankoop.
Conclusie
Toy Story: Retro Roundup! werkt het beste als je begrijpt wat het is: een collectie die bedoeld is om de klassieke Toy Story-games te behouden, niet om ze helemaal te reconstrueren. De spellen dragen nog steeds de beperkingen, ontwerpkeuzes en kenmerken van hun respectievelijke tijdperken, maar nu verschijnen ze in een veel comfortabelere presentatie, met verschillende weergaveopties en moderne tools die het minder frustrerend maken. De historische extra’s geven de collectie extra waarde en maken er een interessante duik in het verleden van. Als stukje gamegeschiedenis heeft Toy Story: Retro Roundup! sowieso meer dan genoeg te bieden.
